آسیب‌های جلوی زانو و زاویه زانو ناشی از چی هست؟

زانودرد، دومین درد رایج‌ از بین دردهای مزمن بدن انسان هست! شیوع این درد در بین مردان ۱۵ تا ۲۰ درصد و در بین زنان بالای ۲۰ درصد هست، که با سن افزایش پیدا میکنه. یک سوم آمریکایی ها از چنین دردی رنج می‌برند! و این آمار تاسف‌باری هست که البته نشون از اهمیت این مفصل داره.

این درد، خودش میتونه منجر به مشکلاتی مثل کاهش تمرکز، افسردگی و کاهش خواب مناسب در افراد بشه.

با توجه به تنها داده‌های در دسترس، در آمریکا، هر سال بیش از صدمیلیارد دلار صرف درد زانو میشه، و بازدهی نیروی کار این کشور در هر هفته بیش از یک ساعت به دلیل این درد کاهش پیدا میکنه و بیش از ده میلیارد دلار در سال خسارت در اثر این کاهش بازدهی ایجاد میشه؛ منبع.

شناخت بهتر از دلایل زانودرد، جدا از نیاز روزمره هر کداممان، می‌تونه بذر این فکر رو در ذهن پادپُرسی‌های نوآور بکاره که به دنبال ارزش‌افرینی‌هایی برای بهبود این دردِ فراگیر بگردن؛ چه در حوزه‌ی مهندسی مکانیک، و چه در حوزه‌ی دارو و یا خدمات ورزشی-سلامتی. برای همین در قالب چند مقاله به زبون ساده که تا حدودی هم تخصصی هست، تلاش می‌کنم از دردهای زانو براتون بگم.

هر سوال یا گنگی هست حتما مطرح کنین، اگه پیشنهادی هم برای جذاب‌تر و ساده‌تر نوشتن موضوع داشتین دریغ نکنین :wink:


آناتومی زانو به زبان ساده

در شکل زیر آناتومی استخوانی زانو رو از سه جهت می‌بینین:

آناتومی زانو

زانو بزرگترین مفصل
زانو بزرگ ترین مفصل بدن هست، یه مفصل ۵ × ۱۰ سانتیمتر! این مفصل ساق رو به ران وصل می‌کنه و تمام وزن بدن رو تحمل می‌کنه. تو زانو از یه طرف استخوان ران با درشت نی در ساق پا مفصل می‌شه و از طرف دیگر استخوان کشکک و ران در کنار هم یک مفصل رو تشکیل می‌دن؛ یعنی یه مفصل ترکیبی.

دردهای جلوی زانو

مهمترین علت‌های درد جلوی زانو مربوط به کشکک[1] میشن:

  • نرمی غضروف کشکک،
  • التهاب کشکک،
  • التهاب کیسه مفصلی جلوی کشکک،
  • التهاب عضله چهار سر،
  • التهاب کیسه مفصلی در زیر تاندون سه ماهیچه‌ی پایینی[2]

نرمی غضروف کشکک

کندرومالاسی اسم دیگه‌ی نرمی غضروف کشکک، کندرومالاسی هست. این درد، شایعترین علت درد جلوی زانو هست و بیشتر تو قشر جوان دیده می‌شه. علت این بیماری دقیق مشخص نیست، ولی باعث میشه سطح کندروئیتین سولفات تو غضروف کشکک کم بشه و خود این استحکام این غضروف رو کم میکنه، غضروف کشکک رنگ روشن و شفافش رو از دست میده و به رنگ زرد کدر درمیاد، و در نهایت سطح غضروف کشکک ناهموار و ریش ریش می‌شه.

التهاب کشکک[3]

به التهاب کشکک بیماری زانوی جهندگان[4] هم می‌گن، چون این بیماری در ورزشکارهایی مثل والیبالیست‌ها یا بستکتبالیست‌ها که حرکات پرشی و جهشی بیشتری دارن، بیشتر شیوع داره. تو این بیماری، تاندون کشکک (تاندون بین استخوان کشکک و برآمدگی درشت نی) ملتهب میشه و این باعث درد زانو در زیر کشکک میشه. این درد وقتی بیمار زانوش رو صاف می‌کنه بیشتر می‌شه.

زانوی جهنده

نکته‌ی خوب اینه که این بیماری با انجام نرمش‌های کششی و تقویتی عضلات چهارسرران برطرف می‌شه.

التهاب کیسه مفصلی جلوی کشکک[5]

التهاب کیسه مفصلی جلوی کشکک
وقتی کیسه مفصلی جلوی کشکک ملتهب میشه، فرد دچار درد و تورم جلوی کشکک میشه. چنین بیماری بیشتر مخصوص افرادی هست که زیاد زانو می‌زنن.

التهاب عضله چهار سر ران[6]

التهاب تاندون عضله چهار سر به علت التهاب در محل چسبیدن تاندون عضله چهارسر ران به لبه بالایی استخوان کشکک ایجاد می‌شه و همین باعث درد جلوی زانو می‌شه. این التهاب هم به کمک نرمش های کششی و تقویتی عضله چهارسرران قابل برطرف شدن هست.

التهاب عضله چهارسر ران

التهاب کیسه مفصلی در زیر تاندون سه ماهیچه‌ی پایینی

بورسیت پس آنسرینوس

علامت مهم این بیماری، یا بورسیت پس آنسرینوس، درد در قسمت داخلی زانو، ناحیه زیر زانو هست. برای درمان این بیماری لازمه فعالیت‌های بدنی رو کاهش بدیم و محل التهاب رو به شکل موضعی گرم نگه داریم.

انحراف زانو: زانوی پرانتزی و زانوی ایکس

در حالت عادی وقتی سر پا واستیم، و مچ پاهامون رو به هم بچسبونیم، زانوها کنار هم قرار می‌گیرن و فاصله کمی با هم دارن. گاهی این فاصله زیاد می‌شه و به نظر می‌رسه کل اندام‌های تحتانی چپ و راست بصورت دو پرانتز در کنار هم قرار گرفتن. به این تغییر شکل اندام، زانوی پرانتزی می‌گن.

شایع‌ترین علت زانوی پرانتزی، انحراف قسمت بالایی استخوان درشت نی هست که بهش ژنو واروم[7] هم می‌گن. تو این عارضه، تنه‌ی تیبیا به خط محوری در وسط بدن نزدیک‌تر می‌شه، هرچی از بالای استخوان تیبیا به سمت پایین‌تر میایم، استخوان به خط محوری بدن نزدیکتر می‌شه. البته گاهی زانوی پرانتزی به خاطر تغییر شکلی پیش میاد که تو قسمت‌های پایینی تنه فمور ایجاد می‌شه.

به پای به شکل X، ژنو والگوم[8] می‌گن. این وضعیت تو بچه‌ها نیازی به درمان نداره، و با بالا رفتن سن خودبخود خوب می‌شه. اگه ژنووالگوم شدید باشه و تا سن ۱۱ سالگی خوب نشه، ممکنه به عمل جراحی نیاز داشته باشه. گاهی ژنو والگوم به علل بیماری‌هایی مثل راشیتیسم و یا بعضی بیماری‌های مادرزادی به وجود میاد که برحسب مورد، پزشک معالج اقدام به درمانش می‌کنه.

دلایل پای پرانتزی

پای پرانتزی گاهی بدنبال بیماری های خاص ایجاد می‌شه:

  • بیماری بلانت[9] یکی از این بیماریهاست که کودکان نوپا رو مبتلا می‌کنه و باعث میشه رشد ساق تو قسمت‌های بالای درشت‌نی دچار اختلال بشه. تو این بیماری، پای پرانتزی حتی در سنین رشد هم بهتر نمیشه و پیشرفت می‌کنه.
  • گاهی پای پرانتزی در کودکان نوپا به خاطر بیماری‌های متابولیکی مثل راشیتیسم ایجاد می‌شه. این بیماری معمولاً به علت کمبود ویتامین D در غذا ایجاد می‌شه. البته راشیتیسم گاهی به خاطر ناتوانی بدن در جذب و یا سوخت و ساز ویتامین D ایجاد میشه. این بیماران هم معمولا برای اصلاح تغییر شکل اندام پایینی‌شان نیاز به عمل جراحی دارن.

بعضی علت‌های دیگه‌ی پرانتزی بودن زانو تو بچه‌ها:

  • آسیب صفحات رشد اطراف مفصل زانو بدنبال شکستگی و یا عفونت
  • استئوژنز ایمپرفکتا
  • دیسپلازی استخوانی
  • مشکلات بافت های نرم و بخصوص رباط های اطراف زانو

  1. Patella ↩︎

  2. bursitis pes anserinus ↩︎

  3. Patellar tendonitis ↩︎

  4. Jumper’s knee ↩︎

  5. Prepatellar bursitis ↩︎

  6. Quadriceps tendonitis ↩︎

  7. Genu varum ↩︎

  8. Genu valgum ↩︎

  9. Blount disease ↩︎

7 Likes

وقتی زانوی یک بزرگسال پرانتزی یا ایکس هست ، باید دنبال بیماری در کودکی گشت؟ مخصوصاً وقتی در چند نفر از خانواده و اقوام دیده میشه نشونه این بیماری‌هاست؟
به نظرم پرانتزی بیشتر از ایکس به مرور سن پیشرفت می‌کنه، درسته؟ من افراد مسن با پای بسیار نافرم پرانتزی دیدم که سخت هم راه میرن.
چطور باید مانع پیشرفتش شد؟
شکل پرانتزی یا ایکس زانو می‌تونه منشأ درد یا آسیب‌های دیگه زانو یا جاهای دیگه بدن مثل ستون فقرات باشه؟
و شاید آخرین سوال: نقش عامل تغذیه مثلاً کم خونی از نوع فقر آهن ( ویتامین‌ دی رو قبلاً گفتید) در درد و آسیب زانو در بزرگسالان چقدره؟ مثلاً بعضی‌ها برای درد زانو مکمل غضروف ساز مصرف میکنند، مصرف بکنند؟
راستی می‌تونید نقش منفی و مثبت ورزش رو هم با جزئیات بیشتر برای ادامه پست وارد کنید.

3 Likes

این بیماری به علت های متفاوتی از قبیل وراثت، راه رفتن زودرس کودک و استفاده از پوشک های حجیم، نرمی استخوان، پوکی استخوان، آرتروز، آسیب به صفحات رشد، بد جوش خوردن شکستگی، فلج عضلانی، پارگی کپسول و رباط خارجی زانو، ضعف عضلانی و کوتاهی عضلات به وجود میاد.

  1. استفاده از بریس (زانو بند مخصوص)
  2. ورزش های مخصوص اصلاح زانو پرانتزی
  3. ماساژ درمانی
  4. استفاده از کفی و کفش طبی
  5. در برخی موارد آنتی بیوتیک ها
  6. رژیم غذایی ویتامین D
  7. جراحی

برای ستون فقرات مشکلی ایجاد نمیکنه اما هر کدوم از بیماری های پای پرانتزی یا ایکس شکل میتونه باعث ساییدگی در قسمتی از مفصل زانو بشه.

طبیعتا زیاد، مثلا کمبود آهن باعث ضعف و خستگی پاها میشه، کمبود ویتامین C باعث درد مفاصل میشه و کمبود ویتامین A باعث صدمه به بافت همبند و درد مفاصل میشه، کمبود ویتامین ب 1 و ویتامینE یا تیامین، ویتامین های ب 6 و ویتامین ب 12 هم میتونه به درد مفاصل ارتباط داشته باشه.

1 Like