اگر وزیر اقتصاد و دارایی بودید چه اقداماتی برای بهبود اقتصاد انجام می‌دادید؟


(علی) #1

در موضوع به نظرتون حالِ اقتصاد ایران چقدر بده؟ پادپرسی‌ها به برخی از مشکلات اقتصادی از زاویه دید خودشان پرداختند اما راه‌حلی ارایه نشد. پرسش اصلی در این‌جا ارایه راه‌حل‌های عملی و نقد و بررسی راه‌حل‌های مختلف است.

فرض کنید وزیر اقتصاد شده‌اید و سعی دارید وضعیت اقتصادی را بهبود ببخشید. احتمالا با چالش‌های زیادی روبه‌رو خواهید شد، از جمله:

  • توزیع عادلانه ثروت
  • کنترل تورم
  • خارج شدن ارز از کشور
  • بهبود رشد اقتصادی
  • کنترل بازار ارز
  • ورشکستگی صندوق‌های بازنشستگی
  • فساد گسترده در ادارات زیر نظر شما
  • و…

finance-600x378

چه مشکلات دیگری می‌بینید؟
برای حل هر کدام از این چالش‌ها چه طرح یا برنامه‌ای دارید؟


(leila) #2
  • سیستم بانکی

  • جلب سرمایه‌گذاری

  • نظام مالیاتی

  • نظام تخصیص منابع و اعتبارات

  • تضییع منابع و امکانات

اینم بگم چیزی از اقتصاد سرم نمیشه ولی فکر میکنم اینا به وزیرِ مربوطه، مربوطه.


(علی) #3

ابتدا بهتر است وظایف بانک مرکزی و وزارت امور اقتصادی و دارایی را بیشتر بشناسیم تا بتوانیم از هر بخشی انتظاراتی در چارچوب وظایف‌شان داشته باشیم.

بانک مرکزی

وظایف

  • انتشار اسکناس و سکه‌های فلزی رایج کشور.
  • نظارت بر بانک ها و مؤسسات اعتباری.
  • تنظیم مقررات مربوط به معاملات ارزی و نظارت بر معاملات‌ ارزی.
  • نظارت بر معاملات طلا و تنظیم مقررات مربوط به این معاملات.
  • نظارت بر صدور و ورود پول رایج ایران.

جزییات بیشتر را در لینک اصلی ببینید.

اختیارات

*دادن وام و اعتبار به وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی با مجوز قانونی.

  • تضمین تعهدات دولت و وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی با مجوز قانونی.
  • دادن وام و اعتبار و تضمین وام و اعتبارات اعطایی به شرکت‌های دولتی و شهرداری‌ها.
  • تنزیل مجدد برات ها و اسناد بازرگانی کوتاه مدت بانک‌ها و دادن اعتبار به بانک ها با تأمین کافی.
  • خرید و فروش اسناد خزانه و اوراق قرضه دولتی و اوراق قرضه صادر شده از طرف دولت‌های خارجی یا مؤسسات مالی بین‌المللی معتبر.
  • خرید و فروش طلا و نقره.
  • افتتاح و نگاهداری حساب جاری نزد بانک های خارج و یا نگاهداری حساب بانک های داخل و خارج نزد خود.

وزارت امور اقتصادی و دارایی

سیاست‌گذاری اقتصادی

  • تنظیم سیاست‌های اقتصادی و مالی کشور و ایجاد هماهنگی در اجرای آنها.
  • تهیه و تنظیم صورتحساب عملکرد بودجه سالانه کل کشور.
  • تنظیم و اجرای برنامه همکاریهای اقتصادی و مالی و فنی ایران با سایر کشورها و سازمانها.
  • نگهداری اسناد مالکیت اموال غیرمنقول دولت که حق استفاده آنها بعهده دستگاه‌های اجرایی ذی‌ربط می‌باشد.
  • پیشنهاد، دریافت، بررسی و انجام کلیه امور مربوط به سرمایه‌گذاری‌های ایران در خارج و سرمایه‌گذاری‌های خارجی در ایران.

امور اجرایی

  • اجرای تکالیف مربوط به امور پولی، بانکی، بیمه‌ای، ارزی و اعتباری کشور.
  • اجرای مراقبت عمومی واردات، صادرات، قراردادهای بازرگانی و…
  • ایجاد تسهیلات و کمک‌های لازم به کارگران و کشاورزان در خرید سهام واحدهای تولیدی مشمول قانون گسترش مالکیت واحدهای تولیدی.
  • تخصیص اعتبارات لازم برای هزینه‌های جاری و عمرانی با همکاری سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور.
  • پرداخت اعتبارات مصوب بودجه کل کشور و نیز پرداخت بدهی‌ها و وصول مطالبات گذشته.
  • پرداخت وام و اعتبار به دولت‌ها و موسسات خارجی و بین‌المللی.

برای نمونه ساماندهی این مورد

به بانک مرکزی مربوط می‌شود. اما تهیه و تنظیم

به وزارت امور دارایی و اقتصاد بر می‌گردد.

بعید می‌دانم کسی اینجا خیلی اقتصاد بداند. اما با مطالعه اخبار و روزنامه‌ها می‌توان به درکی هر چند سطحی از اقتصاد رسید. به نظرم اگر ایده‌ای برای بهبود دارید بنویسید تا درباره‌اش فکر کنیم.


(leila) #4

به نظرم اول یه هدف‌گذاری کنیم، که افراد عادی جامعه و غیرمتخصص دراقتصاد چقدر باید از اقتصاد سر در بیارن که به نفع خودشون و جامعه باشه. بعد بریم سراغ چیزایی که باید ازش سر در بیارن، نظرتون چیه؟
پ.ن. نمی‌خوام این بحث شما به حاشیه کشونده بشه.


(یوسف ) #5

میشه گام به گام پیش رفت.
نکته‌ای که به نظر میاد دارای اهمیت بالائی در فضای این روزهای اقتصاد و اجتماع ایران است، اینه که حسهای اجتماعی مثل اعتماد و امید به آینده ضربه خورده. فکر کنم مسیر عملکرد باید براساس ترمیم این احساسها باشه و اتفاقا وزارت اقتصاد و داریی اهرمهای مناسبی برای اعتمادسازی در اختیار داره.

البته @Ali_Shakeri قسمت نظارتی رو نیاورده، ولی یکی از وظایف این وزارت نظارت بر بسیاری از عملکردهای مالی دستگاههای دولتیه که میتونه کاملا به شفافیت کمک کنه. البته شفافیت این چیزی نیست که امروز در جریانه، یعنی رسیدگی نصفه و نیمه به موارد فسادی که آشکار شده. شفافیت به معنی در دسترس بودن حداکثر جزئیات مالی به طور عمومیه تا امکان فساد بسیار پائین بیاد و عواقب عمومی اون افزایش پیدا کنه.


(حمیدرضا) #6

اگر وزیر اقتصاد بودم

اول بررسی جدی میکردم که آیا توانایی و صلاحیتش رو دارم یا نه، و درصورت محرز شدن عدم کفایت مردونه استعفا میدادم

در صورت گذر از مرحله اول،
سعی میکردم سیاست زدگی بیش از اندازه در اقتصاد رو کاهش بدم و جمعی از محققین و مشاورین باسواد رو ورای جهت گیری سیاسی اونها به عنوان مشاور انتخاب میکردم

در قدم بعد تلاش میکردم با معرفی بسته های اقتصادی و فرهنگی نفت رو از سر سفره های مردم بردارم.
چیزی که اقتصاد مارو فلج کرده همین پول نفته، هرجادولت ها کم میارن و میبینن با کاهش ارزش پول کشور و افزایش نرخ تورم داره گند عدم کفایت اجرایی شون در میاد سریع پول نفت رو میریزن تو سفره های مردم!!!

روانه کردن نقدینگی سرسام آور موجود به سمت تولید

تشکیل کارگروهی (عملی نه یه چیزی برای خالی نبودن عریضه) جهت اصلاح اساسی و فوری نظام بانکی

تنظیم قوانین بسیار محکم با ضمانت اجرایی جهت اخذ مالیات و وابسته کردن بیشتر اقتصاد به مالیات

بررسی موانع موجود در صادرات و رفع حداکثری اونها
چرا زعفران، کشمش، بادام، پسته، فرش، برنج، چای به شکل درست صادر نمیشن
چرا فردی باید تو چمدون هر کدوم از افراد خانواده مقداری زعفران بذاره، برن چین،اونجا بسته بندی کنن و بعد به اسپانیا صادر!

بررسی موانع موجود در سبک زندگی مردم که به اقتصاد ضربه میزنن و ارائه بسته های فرهنگی.
به عنوان مثال چرا وقتی تو شرکت ما که یه شرکت خصوصی تولیدی صنعتی هست به محض خروج سرپرست از واحد دیگه کسی کار نمیکنه?
قطعا مشکل فرهنگی داریم.

راستی منم از اقتصاد هیچی سر در نمیارم!


(علی) #7

درست است. اما آیا یک وزارت‌خانه هرگز دستگاه‌های زیر دست و بالا دستی خودش را زیر سوال می‌برد؟ از آن‌جا که وزارت اقتصاد مستقل از دولت نیست، چگونه می‌خواهد نظارت درستی انجام دهد؟

اگر وزیر اقتصاد بودم، نظام مالیاتی را سر و سامان می‌دادم. فعالیت‌های اقتصادی زیادی در ایران هست که از آن‌ها مالیاتی کسر نمی‌شود یا اگر بشود بسیار ناچیز است. خرید و فروش مسکن، خرید و فروش سکه و ارز، درآمد حاصل از رهن و اجاره خانه‌ها و… مشمول مالیات نیستند.

شاید اگر بر چنین فعالیت‌های اقتصادی غیر تولیدی (که عموما توسط قشر متوسط و ثروتمند جامعه انجام می‌شود) مالیات بیشتری تعلق بگیرد، مردم به انجام فعالیت‌های تولیدی تشویق شوند.

معایب چنین طرح‌هایی این است که قشر متوسط و ثروتمند جامعه شدیدا با آن مقابله می‌کنند و احتمالا از هر روشی برای زمین زدن وزیر استفاده می‌کنند. به نظر شما در چنین شرایطی چه باید کرد؟

طرح مالیات پلکانی در ایران

طبقه مصوبه‌ی مجلس، سقف معافیت مالیاتی حقوق‌بگیران را در سال ۱۳۹۷، ماهانه دو میلیون و ۳۰۰ هزار تومان است. از سوی دیگر حقوق‌بگیران دو میلیون و ۳۰۰ هزار تا سه برابر آن نرخ ۱۰ درصد، برای مازاد سه برابر تا چهار برابر مشمول مالیات ۱۵ درصد، برای مازاد چهار برابر تا شش برابر مالیات ۲۵ درصد و نسبت به مازاد شش برابر مالیات سالانه ۳۵ درصد تعیین می‌شود.

این طرح البته انتقاداتی را از سوی جامعه پزشکان و اعضای هیت علمی دانشگاه‌ها در پی داشت. به نظر شما مشکل این طرح چیست؟


(یوسف ) #8

نکته اینه که دستگاه نباید اینکارو انجام بده. وقتی داده‌ها به شکل عمومی در دسترس باشه، آدمهای محقق میرن سراغش. نمونه‌ای از این داستان در مورد لیست شرکتهایی که ارز دولتی گرفتن اتفاق افتاد. به سرعت معلوم شد که چه اتفاقاتی افتاده. این اتفاق در مورد اقتصاد قابل اجراست چون در بسیاری از موارد عدد و رقم در کاره و به راحتی قابل تجزیه و تحلیله.

داستان بی‌اعتمادیه. سئوال اینه که وقتی مسیر بودجه و صرف مالیات فساد داره، مالیات بیشتر دردی رو دوا نمیکنه، طبقه متوسط مگه چند درصد ثروت و درآمد جامعه رو در دست دارن؟ حتی این هم مهم نیست. وقتی درصد زیادی از مالیات هم قراره به مسیر غیرشفاف بره و به قشر متوسط کمک نکنه، چه کمکی به این قشر میکنه؟ فقط شکاف طبقاتی روز به روز بیشتر میشه.

حرفی که من شنیدم بیشتر اینه که مالیات صرفا بر کارمندان که نباید باشه. اصلا مالیات در مورد یه کارمند معنی خاصی نداره. ابتدائی‌ترین و ساده‌ترین کاریه که یه دولت میتونه انجام بده، از این جیب خارج کنه و بزاره توی اون یکی جیب. اصل مالیات بر کارهای آزاد و مشاغل غیردولتیه. این احساس که فاصله بین حقوق بگیران و مشاغل آزاد در حال افزایشه در جامعه این رو القا میکنه که دولت توان کنترل نظارتی بر بخش غیردولتی را نداره و به بهانه‌های مختلف این عدم توانائی رو توجیه میکنه.

بخش عظیم خصولتی با تکیه بر روابط دولتی و با استفاده از همین فرآیندها به کنترل قسمتهای مختلف اقتصاد می‌پردازه. این معضل چندبرابر در ایران که از اصرار برظاهرسازی در مورد خصوصی‌سازی پیش اومده باعث شده که پیچیدگی دینامیک در اقتصاد ایران چند برابر بشه (برخلاف تصور عمومی، مشکل ظاهرسازی که این مورد نمونه‌ای از اونه، به نظرم مشکل فرهنگی ماست. جامعه ما بین آنچه که هست، آنچه که میخواد باشه و آنچه که دوس داره بقیه ببین ازش، سردرگم مونده).

بخش خصولتی از رانت برای در دست گرفتن کوچکترین بازارهای ممکن در اقتصاد استفاده میکنه. به همین دلیل که در مسائل زیادی که این بخش در این مدت پیش آورده، دولت نه تنها به تنبیه خاصی روی نیاورده، بلکه با استفاده از منابع بانک مرکزی خسارت ناشی از عملکرد این گروه رو داده. جالب اینجاست که این تنها جنبه ماجرا نیست. در خیلی از سیستمهای اقتصادی ، این بخش به شکل دلال وارد شده و با کمترین هزینه درصد بالائی از سود رو به جیب میزنه ولی دولت در برابر اعتراض بخش آزاد، به جای حذف این بخش قیمت برای مصرف کننده رو بالا میبره.

من فکر میکنم جراحی دولت در ایران باید از سیستم کارمندی شروع بشه نه از مالیات.


(Emad) #9

دقیقا و فعالیت بسیار مهمی هست

طبق تعاریفی که میشه در ویکی پدیا از اقتصاد داشت و زیر دسته هایی که مشخص کرده نظر شخصیم رو میگم که ایران در کدام بخش ها مشکل داره ، یا کجا مشکلات بحرانیست و بهتر است که در اولویت قرار بگیرد
پیشنهاد میشود
Economic system
Economy

البته اصلاح یعنی پیش فرض در نظر بگیریم که مجموعه کلی درست تنظیم شده ( خودم این باور رو ندارم )
ولی فکر میکنم در حال حاضر بر اساس اصلاح همین سیستم بهتره صحبت کنم

در بخش اقتصاد پولی و مالی

  • ریسک
  • بانکداری
  • منابع تامین
  • ساختار ناظر

در بخش اقتصاد خرد

  • تولید
  • مالیات
  • فرآوری و ارزش افزوده
  • اقتصاد آنلاین
  • تورم

علاوه بر این با مواردی از جمله کمبود تامین نیرو ، کمبود آب و تغییرات ناسازگار محیط زیست برای اقتصاد کنونی ایران هم وجود دارن

از طرفی فکر میکنم ایران شدیدا نیاز داره که یک صندوق سرمایه گذاری مشترک تشکیل بده (( عضویت در صندوق های موجود نمیتونه کمک چندانی باشه ))

همینطور جهت حرکتی و نقطه تمرکز اقتصاد کشور هم مشخص نیست (( چیز هایی در موردش میگن ولی خب حرکتی اگر دیدین مام دیدیم ))

اینکه اگر وزیر اقتصاد بودم چه اقداماتی میکردم رو که خب نمیشه اینجا کامل گفت و نمیشه بصورت کامل هم همه چیز رو مورد بررسی قرار داد

ولی با توجه به شرایط کنونی و اطلاعاتی که از اقتصاد ایران موجود هست مسلما ایران این قابلیت رو نداره که در یک مبارزه اقتصادی ارکان اصلی اقتصاد رو به سرعت تحت کنترل دربیاره و قابلیت اعلام نظارت و قدرت رو هم نداره چون بسیاری از تجار در صورت فشار ممکنه تهدید به خروج از بازار بکنن که خب در این وضعیت مشکل بسیار بزرگتریست

بنظرم در درجه اول ایران نیاز داره که بتونه ثباتی در بازار ایجاد کنه افکار عمومی رو در مورد ثبات بازار به خوشبینی برسونه
قشر متوسط و ضعیف جامعه ثبات بازار رو در مواردی مثل
قیمت کالا های اساسی میبینن
خوراک و پوشاک هم بخش بزرگی از این محصولات رو تشکیل میدن و بعد از اون مسکن و خودرو
(( بنظرم از قیمت محصولات داخل فروشگاه هارو ثابت نگهدارید حدود 70% مردم اصلا متوجه تورم نمیشن چون باهاش برخورد خاصی ندارن ))

در اولویت بالا ورود انواع سیگار ها به کشور رو بصورت کامل شامل ممنوعیت میکردم
یک شرکت با قابلیت تولید سیگار ها در چندین طعم متفاوت راه اندازی میکردم و مالیات های ورودی برای شرکت های تولیدی در ایران رو افزایش میدادم و در مقابل امکان تعدیل و یا واگذاری مجموعه به دولت رو براشون فراهم میکردم
چرا؟؟؟؟
سیگار بخش قابل توجهی در گردش مالی خرد کشور داره و از صنابعی با سود آوری قابل توجه محسوب میشه که ایجاد شغل چند سطحی رو نتیجه میده (( کشاورزی ، فرآوری ، تولید ، بسته بدی ، عرضه و واسطه گری ))
کل سیگار کشور باید از طریق همین یک تولید کننده و یا دیگر تولید کننده هایی که شرایط خاص کنترلی دولت رو قبول میکنن تامین بشه

از ایران آمار مشخصی در دست نیست
اما طبق تحقیقاتی که انجام دادیم تقریبا در سال حدود 134 میلیارد نخ در کشور مصرف میشه که ارزش دریافت شدش از خریدار چیزی در حدود 65 هزار میلیاد تومان ( با متوسط قیمت سیگار ها و نرخ مصرفشان ) هست .
شاید جالب باشه بدونید این عدد تقریبا معادل 18 درصد از کل بودجه کشور در سال 1397 هست !!
کاملا قابل درک هست که داشتن کنترل مالیاتی در این زمینه و همینطور ایجاد یک کانال جایجایی ریال در فرآیند مفید کار و تولید میتونه چقدر بر کنترل نقدینگی کشور ، کار آفرینی و رقابتی سازی تولید داخل موثر باشه
این مجموعه در یک سیر برنامه ریزی 4 ساله موظف خواهد بود که حداقل مقداری برابر با یک دوم فروش داخلی خود را صادر نماید ( بر اساس تعداد نخ )

از طرف دوم با اتکا بر اندوخته ریالی کشور روی یک طرح انتقال آب از دریای عمان برای مناطق نیک شهر یا گچی و در صورت بروز مشکلات سیاسی از خلیج فارس برای چند منطقه دیگر با قابلیت شیرین سازی بدون استفاده از فناوری اتمی و با تولید خطی برق در مسیر آبراهه برای ( حداقل ) تامین برق مورد نیاز مجموعه انتقال آب و پیوست های آن را در اولویت قرار میدادم
این آب برای ایجاد یک مجموعه کشاورزی و یک مجموعه دامپروری عظیم ( یا چند مجموعه ) انتقال میاد
مجموعه مورد نظر با شروع پروژه انتقال آب شروع به ساخت میشود که شامل واحد های انجام کشاورزی در شرایط مصنوعی و طبیعی است و شامل :
در زمینه پرورش دام و طیور و آیزیان به پرورش : گاو ، گوسفند ، بز ، مرغ ، میگو ، ماهی ، اردک ، پردنگان زینتی ، شتر مرغ ، بلدرچین
در زمنیه پرورش حشرات و جانداران کوچک : کرم ابریشم ، کرم خاکی و انواع کرم های قابل پرورش با حالت تداخلی ، زنبور
در زمینه کشاورزی به کاشت : باغداری (سبزیجات )، میوه جات اصلی ، ادویه جات با نرخ فرآوری بالا ، انواع علوفه خوراک دام و طیور ، پرورش گل و گیاهان تزئینی
( کوتاه و بدون دگر هدف ها یا نژاد ها و جزئیات میگم )
این مجموعه موظف به تامین کامل برخی محصولات مورد نیاز داخلی در بخش خوراک است تا امکان ایجاد ثبات در قیمت ها در مورد برخی محصولات تحت هر شرایط برای دولت امکان پذیر باشد .
از طرف دیگر این مجموعه میتواند زیر ساخت های لازم برای گسترش کشاورزی ، دام پروری ، نساجی ، فرآوری موارد غذایی و بسیاری موارد دیگر را زمینه ساز باشد.

یک سری مزایده رسمی برای فرآوری محصولات برگذار خواهد شد .
برای مثال فرآوری پشم به نخ
فرآوی میوه به کمپوت
فرآوری پوست به چرم
فرآوری تحم مرغ به سس مایونز
فرآوری گوشت به سوسیس و همبرگر
فرآوری مدفوع به کود حیوانی

مجموعه های خصوص داخلی با قبول شرایطی میتوانند برنگان این مزایده باشند
شرکت کننده ها میتوانند مجموعه های صنعتی فعال در حال حاضر باشند با طرح هایی برای ایجاد و تامین مواد اولیه از این طریق و البته دریافت تسهیلات برای راه انداری طرح مد نظر

این سیستم قطعا به مجموعه های سرد خانه ای گسترده وسرویس حمل و نقل حساب شده نیازمند است .

این مجموعه قابلیت ایجاد کانالی از نقدینگی به ارزش 340 هزار میلیارد تومن را داراست که این عدد تقریبا معادل 35 درصد از بودجه کشور در سال 97 است
این یعنی قابلیت کنترل نقدینگی و محصول در بازار بدون اهرم مستقیم بودجه به اندازه تقریبی 50% از کل توان بودجه اضافه گشته

قطعا سیاست کلی اقتصاد کشور را بر مبنای مرز های بسته تنظیم میکردم و یا اینرا شرط شروع به کار خود بیان میکردم
به این صورت که تمام کالا ها ، محصولات و خدماتی که در ایران تولید میشوند غیر قابل ورود از خارج میشوند در مقابل این تولید کنندگان موظف به انجام شرایطی هستند که در صدر آنها حجم مشخصی از صادرات وجود دارد

خیلی طولانی میشه دیگه بخوام بگم
ادامه
صنعت نساجی از اولویت های بعدی کار بود و همینطور کار روی جنگل سازی و …
سرمایه گذاری برای طرح های غیر کشاورزی
صنایع دستی
گروه های رسانه ای
مراکز بازیافت و بازآفرینی
سرویس های گردشگری
گسترش حمل و نقل هوایی
سرمایه گذاری روی طرح هایی برای تامین نیرو و آب با استفاده از انرژی های تجدید پذیر

دیگه دراز گویی نمیکنم
قطعا اونچه گفته شد خیلی کوچک و کلی تر از اون هست که بشه در مقام ذکر شده بررسیش کرد
ولی خب فعلا همین رو در نظر میگیریم

در اقدام بعدی قطعا به تاسیس یک صندوق سرمایه گذاری مشترک با اساس نامه ای مشخص در زمینه گسترش صنایع استراتژیک با محوریت ایران تاسیس میکردم

مالیات هم که بحثی کاملا مهم هست که سری بسیار طولانی دارد


(Emad) #10

چند تا غلط داره ؟ :smile:


(علی) #11

این موضوع به صورت خود کار بعد از 2 روز بسته شد. پاسخ جدید دیگر مجاز نیست.