کاربرد زمان افعال در زبان فارسی چیست؟

امروز مطلبی درباره زبان‌های بدون زمان (Tenseless Language) می‌خواندم. زبان چینی یکی از این زبان‌هاست. یاد موضوعی افتادم که مدتی ذهنم را مشغول کرده بود. به این سه جمله دقت کنید:

  • دیروز به دانشگاه رفتم. (ماضی ساده)
  • دیروز به دانشگاه رفته بودم. (ماضی بعید)
  • دیروز به دانشگاه رفته‌ام. (ماضی نقلی)

شاید دانش فارسی من بسیار ضعیف باشد اما در هر صورت من نمی‌توانم بین این سه ساختار تفاوتی قائل شوم.

پرسش

تفاوت این سه جمله چیست؟
آیا نمی‌توان ماضی ساده، ماضی بعید و ماضی نقلی را به یک ساختار «گذشته ساده» تقلیل داد؟

موضوعات مرتبط


ویرایش

ساختارهای زیر تفاوت را بهتر نشان می‌دهد:

  • وقتی به خانه رسیدی، به دانشگاه رفتم.
  • وقتی به خانه رسیدی، به دانشگاه رفته بودم.
  • وقتی به خانه رسیدی، به دانشگاه رفته‌ام.

در این مثال ساختار سوم به نظر کاملا نادرست می‌آید. ساختار اول و دوم هم دو معنی متفاوت را می‌رسانند.

4 Likes

من حس میکنم، تفاوت در زمان نسبی می باشد. یعنی جمله اول همزمانی افعال رو می رساند، در حالیکه در جمله دوم، فعل رفتن قبل از رسیدن اتفاق افتاده است. به همین خاطر گذشته دور به حساب می آید! سومی به نظر غلط نمی آید. باید در قالب نقل قول به آن نگاه کنید. البته فکر کنم شاید این بهتر باشد،

  • وقتی به خانه می رسی، به دانشگاه رفته ام.

یعنی در جمله، زمان اتفاق، رسیدن می باشد و رفتن قبل از آن اتفاق افتاده است. هرچند چیزی هنوز رخ نداده است.

این مثال کمی پیچیدگی دارد چون زمان اول تعیین می کند که اتفاق دوم به چه زمان نسبی ی تعلق دارد. در مورد مثال

  • دیروز به دانشگاه رفته ام.

نشان می دهد که فرد هنوز در دانشگاه هست. یعنی اثر فعل هنوز ادامه دارد. شاید معمولتر این باشد که به شکل زیر نوشته شود (حدس):

  • از دیروز به دانشگاه رفته ام.

در مثالهای اول، ماضی بعید، شکل درستی ندارد. یعنی یک فعل دیگر (مثل حالت دوم) لازم است تا با مقایسه دور بودن گذشته مشخص شود.

پی نوشت: دیدم بحث ادبیه گفتم یکم ادبی بنویسم :grin: روی جاهائی که نوشتم حدس خیلی مطمئن نیستم.

2 Likes